خانه / آموزش و پژوهش / یک دانشجوی و معلم خوب از دید یک دانشمند برجسته ایرانی قرن چهارم

یک دانشجوی و معلم خوب از دید یک دانشمند برجسته ایرانی قرن چهارم

راغب اصفهانی، دانشمند قرن چهارم هجری، درباره شرایط یک دانشجوی خوب موارد زیر را بر می‌شمرد: [۱] دانشجو باید، هدف خود را از آموختن بداند؛ [۲] نزدیک‌ترین راه را برای رسیدن به هدف درسی خود بشناسد؛ [۳] بهترین‌ها را که باید بداند، دنبال دانستنش باشد؛ [۴] دنبال چیزی که از دسترس علم بشر خارج است نرود که این جهل مفرط است، بلکه دنبال آن چیزی باشد که در حوزه علم، قابل دسترسی است؛ [۵] از هر علمی چیزی بداند (بین رشته‌ای)؛ [۶] از این شاخه به آن شاخه نپرد و تا علم اولی را محکم نکرده سراغ دانش دیگری نرود؛ [۷] در آموختن علوم، به کیفیت بیندیشد نه کمیت؛ [۸] به گونه‌ای بیاموزد که فراموش نکند؛ [۹] با آنچه نمی‌داند، دشمنی نکند؛ [۱۰] از سختی‌های بر سر راه علم آموزی، نگران نباشد؛ [۱۱] خود را برای آنچه فوق طاقتش است، به زحمت نیندازد؛ [۱۲] به فکر آسایش و رفع ناراحتی‌های بدنش هم باشد و آن را ترویح ـ. روحبخش ـ. کند؛ [۱۳] از پرسیدن آنچه نمی‌داند، استنکاف نورزد که امام علی فرمود: «العلم خزانة، و مفتاح‌ها السؤال»؛ [۱۴] حتی به وقت پیری هم از آموختن باز نایستد؛ [۱۵] آنچه را می‌آموزد، بنویسد، و البته به کتابت تکیه نکند، و سعی کند در سینه هم حفظ کند؛ [۱۶] هر دانشی را از نقطه‌ای و منبعی که باید بیاموزد؛ [۱۷] یک اشتباه و خطا در یک مورد از علم، سبب نشود تا او حکم به فساد آن دانش کند و از آموختن آن فاصله بگیرد، مانند عوام که وقتی طبیبی یا منجمی اشتباه می‌کند، تمام طب و نجوم را زیر سوال می‌برند؛ [۱۸] در علم، حق طلب باشد، نه آن که به تقلید از دیگران روی آورد؛ [۱۹] هدفش از علم، عمل هم باشد، نه آن که صرفاً دانش بیندوزد؛ [۲۰] هدفش از آموختن علم، ریاست طلبی نباشد؛ [۲۱] مقدار اندکی از علم را که به خوبی فرا گرفته، بیش از همه آن دانشی نداد که مردمان در حال آموختنش هستند.

راغب ۹ شرط را هم برای یک معلم خوب بر می‌شمرد: [۱] نخست آن که نشر علم را واجب بداند؛ [۲] برخوردش با هر دانشجویی فقط از روی علم باشد، و میان غنی و فقیر فرق نگذارد؛ [۳] علم را با قرار دادن در غیر موضعش، مورد ستم قرار ندهد؛ [۴] طبع هر دانشجویی را در نظر بگیرد؛ [۵] در آموزش، ترتیب آموختن مطالب را در نظر بگیرد تا او به سهولت یاد بگیرد؛ [۶] رفتار تندی با دانشجو نداشته باشد؛ [۷] برخورد خصمانه نداشته باشد، بلکه با دانشجو مثل یک طبیب و بیمار رفتار کند؛ [۸] سعی کند آنچه آموزش می‌دهد، آراء درست باشد و باطل را تعلیم ندهد؛ [۹] وقتی چیزی را از و می‌پرسند که نمی‌داند، از گفتن «نمی دانم» ابا نورزد.

منبع: رسالةٌ فی فضیلة الانسان بالعلوم، راغب اصفهانی، چاپ شده با کتاب: ادب الاختلاط بالناس، عمان، انتشارات اروقه، ۲۰۱۵

درباره jameye no

پیشنهاد بررسی

۲۶ دی ۱۳۵۷؛ شاه در رفت

سه‌شنبه ۲۶ دی ۱۳۵۷؛ خروج محمدرضا شاه همراه همسرش فرح از کشور با چهره‌ای گریان، …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *